ग्रामपंचायत उपलाट
२०११ च्या जनगणनेनुसार, उपलाट (तालासरी तालुका) गावाची एकूण लोकसंख्या १०,८९३ आहे. यामध्ये ५,४४६ पुरुष आणि ५,४४७ महिला असून, हे गाव प्रामुख्याने आदिवासी बहुल क्षेत्र आहे. येथे १०,३६५ अनुसूचित जमातीतील (एसटी) रहिवासी आहेत, जे एकूण लोकसंख्येच्या सुमारे ९५% आहेत, तर अनुसूचित जातीतील (एससी) लोकसंख्या सुमारे १०० (सुमारे ०.९%) आहे.
गावात एकूण १,८८० कुटुंबे असून, ० ते ६ वर्षे वयोगटातील मुलांची संख्या १,७८५ (सुमारे १६%) आहे. त्यामुळे शिक्षण, पोषण व बालविकास सेवांचा गावाच्या सामाजिक विकासात महत्त्वाचा वाटा आहे.
उपलाट गाव महाराष्ट्र राज्यातील पालघर जिल्ह्यातील तालासरी तालुक्यात स्थित आहे. हे गाव तालासरी पंचायत समिती व संबंधित ग्रामपंचायतीच्या अधिकारक्षेत्रात येते. ग्रामीण प्रशासन, स्थानिक स्वराज्य संस्था आणि शासकीय योजनांच्या अंमलबजावणीमध्ये हे गाव सक्रिय सहभाग घेत आहे.
भौगोलिकदृष्ट्या उपलाट परिसर डोंगराळ व हिरव्यागार भागात वसलेला असून, येथे कृषी व मजुरी हे उपजीविकेचे प्रमुख स्रोत आहेत. पावसावर अवलंबून शेती, भात लागवड, भाजीपाला उत्पादन तसेच वनसंपत्तीशी संबंधित कामे येथे आढळतात.
गावात प्राथमिक शाळा, अंगणवाडी केंद्रे, आरोग्य सेवा उपकेंद्रे आणि मूलभूत पायाभूत सुविधा उपलब्ध आहेत. रस्ते, वीजपुरवठा, पाणीपुरवठा आणि दळणवळणाच्या सुविधा हळूहळू विकसित होत असून, डिजिटल सेवा आणि शासकीय योजनांचा लाभ ग्रामीण भागापर्यंत पोहोचवण्यासाठी प्रयत्न केले जात आहेत.
सांस्कृतिकदृष्ट्या, उपलाट गावात आदिवासी परंपरा, सण-उत्सव आणि लोककला यांचे जतन केले जाते, जे गावाच्या सामाजिक एकतेचे आणि सांस्कृतिक ओळखीचे महत्त्वपूर्ण प्रतीक आहे..
लोकसंख्येची माहिती
| क्रमांक | क्षेत्र | तपशील |
|---|---|---|
१ | एकूण लोकसंख्या | 10893 |
२ | पुरुष लोकसंख्या | 5446 |
३ | महिला लोकसंख्या | 5447 |
४ | ०–६ वर्षे वयोगटातील लोकसंख्या | 1785 |
५ | अनुसूचित जाती (SC %) | 95% |
६ | अनुसूचित जमाती (ST %) | 0.9% |
७ | विशेष दुर्बल आदिवासी गट (PVTG) लोकसंख्या | |
८ | लिंग गुणोत्तर (प्रति १००० पुरुषांमागे महिला) |
उपलब्ध पायाभूत सुविधा
| क्रमांक | सुविधा प्रकार | उपलब्ध (होय/नाही) | संख्या | रस्त्याने जोडलेले (होय/नाही) |
|---|---|---|---|---|
| १ | ग्रामपंचायत कार्यालय | होय | 1 | होय |
| २ | प्राथमिक आरोग्य केंद्र (PHC) | नाही | 0 | नाही |
| ३ | उपकेंद्र (Sub Center) | होय | 1 | होय |
| ४ | अंगणवाडी | होय | 16 | होय |
| ५ | प्राथमिक शाळा | होय | 8 | होय |
| ६ | माध्यमिक शाळा | होय | 2 | होय |
| ७ | उच्च माध्यमिक शाळा | नाही | 0 | नाही |
| ८ | महाविद्यालय / व्यावसायिक केंद्र | नाही | 0 | नाही |
| ९ | समुदाय भवन (Community Hall) | नाही | 0 | नाही |
| १० | स्वस्त दर दुकान (PDS) | नाही | 0 | नाही |
| ११ | श्मशानभूमी / स्मशानभूमी | होय | 13 | होय |
| १२ | इंटरनेट / मोबाईल टॉवर | होय | 1 | होय |
| १३ | सीएससी केंद्र (CSC Center) | होय | 4 | होय |
प्रशासकीय संरचना
